અધૂરી રેખાઓ

અમદાવાદની સવાર હંમેશા ઉતાવળભરી હોય છે. બસોના હોર્ન, લોકોની દોડધામ અને રસ્તાઓની ભીડ વચ્ચે પણ અનિરુદ્ધ શાંત રહેતો. દરરોજ કોલેજ પાસેના રસ્તેથી પસાર થતો ત્યારે એક દિવસ એની નજર એક ચહેરા પર અટકી ગઈ—નીલો દુપટ્ટો, હાથમાં ફાઇલ અને આંખોમાં અસમજાય એવી ઉદાસી. એનું નામ એને ત્યારે ખબર નહોતું, પણ એ ચહેરો એની અંદર કોઈ ખૂણામાં રહી ગયો.

થોડા દિવસોમાં લાઇબ્રેરી એ જગ્યા બની, જ્યાં શબ્દોની જરૂર નહોતી. મૈત્રી હંમેશા બારી પાસે બેસતી અને અનિરુદ્ધ સામેની ખુરશી પર. પાનાં ફેરવાતા, પેનની હળવી ઘસારો—આ મૌન વચ્ચે એક અનોખી ઓળખ ઊભી થઈ. એક દિવસ મૈત્રીએ પૂછ્યું, “તમે હંમેશા અહીં જ કેમ બેસો છો?” અનિરુદ્ધ હળવું સ્મિત કરીને બોલ્યો, “કેટલીક જગ્યાઓ આપણને પોતે પસંદ કરી લે છે.”

લાઇબ્રેરી પછી ચા પીવાની આદત પડી ગઈ. મૈત્રીને આદુવાળી ચા ગમતી, અનિરુદ્ધને સાદી. એક સાંજ મૈત્રી બોલી, “જીવન પણ ચા જેવું જ છે—થોડી મીઠાશ, થોડી કડવાશ.” અનિરુદ્ધે એને જોઈને કહ્યું, “પણ સાચી ચા સાથે પીવામાં જ મજા આવે.” એ દિવસે બંને સમજી ગયા કે આ ફક્ત વાત નહોતી.

એક સાંજ મૈત્રી રડી. એના પિતાનું અકાળ અવસાન, માતાની મૌન પીડા અને પોતે ક્યારેય કોઈ પર આધાર ન રાખવાની જીદ—બધું અનિરુદ્ધે સાંભળ્યું. એ કંઈ બોલ્યો નહીં. પ્રેમ ક્યારેક બોલ્યા વગર સમજવાનો હોય છે.

સમય સરકતો ગયો. મૈત્રીને મુંબઈમાં નોકરી મળી. સ્ટેશન પર બંને ઊભા હતા. ટ્રેન આવી. કોઈ વચન નહોતું, કોઈ આંસુ નહોતાં—ફક્ત હાથ છૂટ્યા. એ દિવસે અમદાવાદ ખાલી લાગ્યું.

પછી પત્રો આવ્યા. લાંબા, લાગણીસભર. “હું અહીં છું, પણ તું મારી અંદર છે.” એ એક વાક્યમાં બધું કહી દીધું. શબ્દોમાં પ્રેમ જીવતો રહ્યો.

વર્ષો પછી મૈત્રી પરત આવી. એ જ લાઇબ્રેરી, એ જ બારી. અનિરુદ્ધ ત્યાં ઊભો હતો. મૈત્રીએ પૂછ્યું, “તમે હજી અહીં જ બેસો છો?” અનિરુદ્ધ હસ્યો, “કેટલીક રાહો પૂરી થવા માટે જ હોય છે.”

મૈત્રી પાછી આવી હતી, પણ એની આંખોમાં થાક હતો. એક દિવસ એ ધીમે બોલી, “જો હું હંમેશા અહીં ન રહી શકું તો?” અનિરુદ્ધે કહ્યું, “તમે જ્યાં હશો, હું ત્યાં જ છું.” મૈત્રી ચૂપ રહી. એ મૌન વિદાય જેવું હતું.

હૉસ્પિટલની સફેદ દીવાલોએ સત્ય કહી દીધું. ડૉક્ટરના શબ્દો ભારે હતા—સમય ઓછો હતો. મૈત્રી પથારી પર બેઠી હતી, હાથમાં એની ડાયરી. એ ધીમે બોલી, “હું તને કહું હોત, પણ હું તને તૂટી જતા નથી જોવા માગતી.” અનિરુદ્ધે એનો હાથ મજબૂત પકડી લીધો.

મૈત્રીને દરિયો જોવો હતો. બંને જુહુ ગયા. પવનમાં એની વાળ ઉડતા હતા. એ હસતી હતી—એવું હાસ્ય જે અંદરથી રડતું હોય. એ બોલી, “જો હું ન રહું, તો મને દુખ તરીકે નહીં, યાદ તરીકે યાદ રાખજે.”

એ રાત્રે વરસાદ પડ્યો. બંને હાથમાં હાથ લઈને સુતા. મૈત્રી ધીમે બોલી, “જો ફરી જન્મ મળે, તો હું તારી પહેલા આવું.” સવાર થઈ ત્યારે મૈત્રી નહોતી. હાથમાંથી પકડ છૂટી ગઈ હતી, પણ એની ગરમી હજી રહી ગઈ.

વર્ષો વીતી ગયા. લાઇબ્રેરી હજી હતી. બારી હજી હતી. અનિરુદ્ધ આજે પણ ત્યાં બેસે છે. એના હાથમાં મૈત્રીની ડાયરી છે. છેલ્લું વાક્ય વાંચે છે

કેટલીક રેખાઓ ક્યારેય મળતી નથી પણ આખું ચિત્ર બનાવી જાય.